Woningzoekenden hoeven niet altijd een leegstaand pand te betrekken. Het is ook mogelijk om met iemand van woning te ruilen. Woningruil vereist de nodige inspanning. Het is immers noodzakelijk dat de woonwensen van de ruilpartners op elkaar aansluiten. Via advertenties in landelijke of regionale kranten kan zo'n ruilpartner gevonden worden. De beide partners zetten hun afspraken uitvoerig op papier.
Wanneer de ruilpartners overeenstemming hebben bereikt, moet ook de verhuurder nog toestemming geven. In de praktijk heeft de verhuurder weinig juridische middelen om woningruil tussen twee nette huurders tegen te houden. Vanzelfsprekend moet de nieuwe huurder aantonen dat hij of zij de maandelijkse huur kan opbrengen, nooit overlast heeft veroorzaakt en eerdere huurwoningen netjes heeft achtergelaten.
Indien de woningruil plaatsvindt tussen inwoners van verschillende regio's, mag de gemeente toetsen of de nieuwe bewoner voldoet aan de voorwaarden voor een huisvestingsvergunning. Ook een woningcorporatie mag nagaan of de bewoner aan de huisvestingseisen van de corporatie voldoet. De verhuurder heeft het recht om nieuwe afspraken te maken met de nieuwe huurder. In de praktijk betekent dit vaak dat de huurprijs van de woning omhoog gaat.

